Кляштар бернардзінак. Графічная рэканструкцыя на к. XVIII ст.



Гэты гродзенскі касцёл, як і манастырскія пабудовы, напаткаў сумны канец. Будынкі былі знесены савецкай уладай.
Будынак касцёла шматкротна перабудоўваўся: у ХІХ ст. ён паспеў пабываць праваслаўнай царквой, потым ён быў зноў вернуты каталікам. Сёння на месцы манастыра знаходзіцца драмтэатр. Падмуркі самога ж касцёла пашкоджаны толькі часткова: на месцы вежы цяпер знаходзіцца прыбудова да драмтэатра (былы бар Несцерка і гардэробная). Так што і гэты будынак можна аднавіць, прыстасаваўшы пад канцэртную залю. Чаму б і не?)

kościół bernardynek, Grodno, бернардинский женский монастырь, борисоглебский монастырь, Гродно

Удакладненне месцазнаходжання непабудаванага праваслаўнага храма ў Гродне

Днямі Руслан Кулевіч напісаў артыкул пад назвай Як у Гродне разабралі Аляксандра-Неўскую царкву, дзе хацелі пабудаваць новую і чым гэта скончылася. Калісьці гэтую тэму закранаў і я ў допісе Праваслаўны храм, які не паспелі пабудаваць. Гаворка ідзе аб царкве ў імя Змартвыхпаўстання Хрыста, будаўніцтва якой пачалося ў 1938 г. ў ваколіцах Гродна, але так і не было завершана пасля прыходу бальшавікоў. Да сённяшняга дня месцазнаходжанне месца, дзе быў закладзены краевугольны камень з рэліквіямі Св. Георгія Цудатворца, застаецца даканца не высветленым (спойлер: ужо мабыць высветленым).

Асвячэнне краевугольнага каменя пад пабудову храма.

Collapse )

Кафе на месте кладбища – плохая идея. Почему новое здание на Троицкой обещает стать скандальным




Не так давно стало известно, что на улице Большой Троицкой в Гродно между домами №№ 39 и 33 и домом № 12 по 1-ой Трудовой скоро может начаться строительство нового торгово-офисного здания. В прошлом году этот участок приобрел на аукционе гродненский предприниматель Дмитрий Ефремов. Задумок у Дмитрия много. Предприниматель планирует разместить в бизнес-центре – который будет состоять из подвала, двух этажей и мансарды – выставочный зал на 450 квадратов, помещения под торговлю и услуги, а также офисы. Рядом, по задумке инвестора, будет построено кафе с пекарней. Изюминкой проекта должен стать вековой дуб, который обещали сохранить и вписать в архитектурный облик. В интернете даже появился эскизный рисунок будущих построек.  Осталась только формальность пройти общественные обсуждения, чтобы окончательно утвердить проект.
Collapse )

Пра тое, як у 1961 г. парэшткі ўсёй гродзенскай эліты XVI-XVIII стст. вывезлі на сметнік

1586 г. Кароль Польскі і вялікі князь Літоўскі Стэфан Баторый памірае ў сваім пакоі на Старым замку ў Гродне. Перад смерцю, будучы ўжо моцна хворым, манарх наведвае імшу ў парафіяльным касцёле і на месцы інспектуе будаўніцтва новага велічнага храма. Тут, у гэтай святыні, ён хацеў быць пахаваным. Пасля смерці, труна з целам нябожчыка-караля праляжала ў сутарэннях нова пабудаванага касцёла сямнаццаць месяцаў, пасля чаго была перавезена ў каралеўскую ўсыпальніцу на Вавэль.




Collapse )

"Фару Вітаўта" прыдумаў Ядкоўскі. Пяць малавядомых фактаў пра страчаны сімвал Гродна

Касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі ў к. XVI ст. Рэканструкцыя: М.Супрон, С.Шчукін

29 лістапада 1961 г. савецкая ўлада ўзарвала гродзенскі касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі. Нягледзячы на страту, вобраз касцёла дагэтуль з’яўляецца пазнавальным сімвалам горада. Сёння мы хочам вам расказаць пра некалькі невядомых і малавядомых фактаў з гісторыі гэтага храма.

Collapse )

Гродзенскі езуіцкі калегіум


Ансамбль езуіцкага квартала. Такім ён выглядаў у канцы 18 ст. Цяпер у будынках былога калегіума знаходзіцца турма строгага рэжыму. Нашым правам і абавязкам з'яўляецца адрадзіць гэты квартал і вярнуць яго нам, жыхарам Гродна. У якасці Універсітэта імя Стэфана Баторыя. Амэн

Grodno, kościół pojezuicki, Гродно, иезуитский костёл

Крамы, карчма і шынок. Што насамрэч знаходзілася ў трох камяніцах на Замкавай?

Страчаная забудова вуліцы Замкавай. Рэканструкцыя С.Шчукін, М.Супрон


У кастрычніку гэтага года на вуліцы Замкавай распачаліся археалагічныя раскопкі. Іх мэта – вывучэнне археалагічнага слою на месцы страчанай забудовы. Пасля раскопак тут пачнецца ўзвядзенне гандлёва-офіснага цэнтру, які сваім выглядам будзе нагадваць тры старадаўнія камяніцы, якія стаялі на гэтым месцы да 1970 г. і былі зруйнаваны. Савецкае кіраўніцтва планавала ажыццявіць грандыёзны праект: цалкам знесці ўсю гістарычную забудову вуліцы Замкавай разам з палацам Храптовіча, каланчой і дзясяткам камяніц ХІХ ст. дзеля ўтварэння вялізнага скверу з клумбамі і невялікімі дрэўцамі, амаль такімі ж, якія з’явіліся на Савецкай плошчы пасля сумнавядомай рэканструкцыі 2006-2007 гг. На шчасце, грошаў на гэтыя задумкі ў гарадскіх чыноўнікаў не хапіла, і невялічкі скверых быў закладзены толькі за палацам тэкстыльшчыкаў. Цяпер жа на месцы таго скверу неўзабаве з’явяцца адноўленыя гістарычныя аб’ёмы.

Collapse )

Гісторыя пажарных вежаў Гродна

Пажарная каманда ў Гродне ўпершыню з’явілася ў 1820-х гадах. Першапачаткова яна складалася з ніжэйшых чыноў гродзенскага гарнізоннага батальёна, і толькі з другой паловы 1830-х пачала камплектавацца з прафесійных служачых. Да 1840 г. яны размяшчаліся ля палаца Агінскага, які стаяў на Сенным рынку. За ўвесь час існавання пажарнай службы ў Гродне перыяду Расейскай імперыі ў горадзе былі тры пажарныя каланчы. Дзве былі драўлянымі, і толькі трэцяя – мураванай, якая захавалася да нашага часу.


Малюнак Н. Орды. На заднім плане бачны "Дом паліцмайстра" з каланчой на даху

Collapse )

Што знаходзілася на месцы дамоў на Валковіча, якія плануюць знесці?

На днях стала вядома, што 20 жніўня ў Гродне пройдзе аўкцыён па продажу зямельнага ўчастка на месцы дамоў №5, 5а, 7 и 7а, па вул. Валковіча. Выключна цікавыя драўляныя домікі, якія тут знаходзяцца, паводле планаў гарадскіх чыноўнікаў, неабходна знесці, а на іх месцы пабудаваць чарговую бетонную пачвару. Гэтыя дамы былі пабудаваны ў пач. ХХ ст. і да нашага часу не ўнесены ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў, аднак яны ўяўляюць даволі значную мастацкую і гістарычную значнасць (гэта паспрабавалі даказаць журналісты ВГ, за што ім вялікая павага і рэспект). Але гэта толькі адзін канец палкі. Вялікую цікавасць уяўляе сама тэрыторыя, дзе размяшчаюцца згаданыя будынкі. У прыватнасці, у самым сэрцы гэтай тэрыторыі ў др.п. XVIII ст. працавала адна з суконных мануфактур Тызенгаўза!


Мануфактуры на Гарадніцы. Малюнак 1789 г.
Collapse )

Першы псеўдагістарычны муляж, або хто і калі збудаваў "дом Ажэшкі"

Цяпер ужо мала хто і задумваецца, што будынак па адрасу вул. Ажэшкі, 17, у якім размешчаны музей Элізы Ажэшкі і філіял гродзенскай абласной бібліятэкі, насамрэч быў пабудаваны ў 1976 г. Арыгінальны драўляны дом, у якім жыла знакамітая гродзенка, разабралі дзеля пашырэння вуліцы (ён знаходзіўся ля самай праежджай часткі), а затым на некалькі метраў далей ад дарогі з газасілікатных блокаў была пабудавана яго копія.


Дом Элізы Ажэшкі ў міжваенны час. Фота з архіву NAC

Collapse )